Palyatif Bakım Merkezlerinde Tedavi Gören Hastalara Bakım Veren Bireylerin Bakım Yükleri ve Tükenmişlik DurumlarıMemet Taşkın Egici1, Meral Kök Can2, Dilek Toprak3, Güzin Zeren Öztürk1, Elif Serap Esen1, Burcu Özen4, Nurcan Sürekci51Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı, İstanbul 2Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi 3Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi, Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı, Tekirdağ 4Eyüpsultan Devlet Hastanesi, Palyatif Bakım Servisi, İstanbul 5Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Palyatif Bakım Servisi, İstanbul
,Amaç: Bu çalışmada, halen evde bakım hizmetinden yararlanmakta iken, çeşitli nedenlerle palyatif bakım merkezlerinde yatan hastalara bakım veren bireylerin bakım yükleri ve tükenmişlik durumlarının değerlendirilmesi; hastalar yanında bakım verenlerin gereksinimlerini karşılamaya yönelik tıbbi-sosyal hizmet planlamalarına katkı sunulması amaçlanmıştır. Yöntem: Bu çalışma kamu hastaneleri palyatif bakım merkezlerinde tedavi gören 129 hastaya bakım verenlerde yapıldı. Çalışma kesitsel ve tanımlayıcı niteliktedir. Sosyodemografik bilgi formu, Zarith Bakım Verme Yükü Ölçeği ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği formu yüz yüze görüşme yöntemiyle doldurularak veriler elde edildi. Bulgular: Çalışmaya katılanların 92’si (%71,3) kadındı, çoğunluğu (%54,3) 41-64 yaş grubundaydı ve en yüksek oranda (%42,6) hastaların çocukları bakım vermekteydi. Bakım verenlerin ortalama puanları sırasıyla, Zarith Bakım Verme Yükü Ölçeği’nden 37,71±15,44; Maslach Tükenmişlik Ölçeği alt grupları olan Duygusal Tükenmişlikten 12,16±8,20, Duyarsızlaşmadan 4,19±4,25 ve Kişisel Başarıdan 19,68±5,43 puan olduğu belirlendi. Bakım verenlerin bakım yüklerinin artması ile Maslach Tükenmişlik Ölçeği alt grupları Duygusal Tükenme (R=0,611; p=0,000) ve Duyarsızlaşma (R=0,476; p=0,000) arasında pozitif yönde, Kişisel Başarı (R=-0,232; p=0,008) arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulundu. Bakım verenin yükü arttıkça tükenmişlik düzeyi artmaktaydı. Yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, bakım hizmeti karşılığında ücret alma durumu, başka bir bakıcı ile çalışılması ve baktığı hastanın tanısı ile Zarith Bakım Verme Yükü Ölçeği ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği arasında anlamlı bir fark bulunmadı (p>0,05). Sonuç: Bakım verenlerin yükleri arttıkça tükenmişlikleri de artmaktadır. Bakım süresinin uzunluğu ve kronik hastalık varlığı tükenmişliği artırmaktadır. Sağlık çalışanları tarafından bakım verenlerin durumunun değerlendirilmesi, psikososyal olarak destek verilmesi, bakım yükünün ve tükenmişlik duygusunun azaltılması ve aynı zamanda bakım hizmetinin kalitesi açısından uygun olacaktır. Anahtar Kelimeler: Palyatif bakım, evde bakım hizmetleri, bakıcılar, tükenmişlik
Burden and Burnout of Caregivers Whose Patients Treated at the Palliative Care CenterMemet Taşkın Egici1, Meral Kök Can2, Dilek Toprak3, Güzin Zeren Öztürk1, Elif Serap Esen1, Burcu Özen4, Nurcan Sürekci51Department of Family Medicine, University of Health Science Şişli Hamidiye Etfal Research and Training Hospital, İstanbul, Turkey 2University of Health Science Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Mental and Neurological Disorders Research and Training Hospital 3Department of Family Medicine, Tekirdağ Namık Kemal University, Tekirdağ, Turkey 4Palliative Care Center, Eyüpsultan Public Hospital, İstanbul, Turkey 5Palliative Care Center, University of Health Science İstanbul Gaziosmanpaşa Taksim Research and Training Hospital, İstanbul, Turkey
Objective: This study was performed to evaluate the status of care burden and the burnout of the caregivers who take care of the patients in the palliative care centers for various reasons, while under observation of home care services; and contribute to medicosocial service planning so as to meet the caregivers needs. Method: A total of 129 caregivers whose patients treated in palliatif care centers of public hospitals were enrolled in the study. This is a crosssectional and descriptive study. The data were obtained through filling up The socio-demographic data sheet, Zarit Burden Interview (ZBI) and Maslach Burnout Inventory (MBI) using face-to-face interview method. Results: Of the 129 caregivers, 92 (71.3%) were women, and 54.3% of them were at the age of 40-64; while 42.6% of them were the children of the patients. The mean Zarit Burden Interview score (37.71±15.44) and the mean Maslach Burnout Inventory score of Emotional Exhaustion (12.16±8.20), and the mean Depersonalization score (4.19±4.25) and the mean Personal Accomplishment score (19.68±5.43) were also estimated.. We found a positive correlation between the increasing burden of caregivers with the subgroups of Maslach Burnout Inventory Emotional Exhaustion (R=0.611; p=0.000) and the Depersonalization (R=0.476; p=0.000). There was a negative correlation between the increasing burden of caregivers and their Personal Accomplishment (R=-0.232; p=0.008). As the Zarit Burden Interview score increased the level of Maslach Burnout Inventory scores also increased. There were no relation between age, gender, marital status,education status of caregivers,absence of financial support, working with another caregiver, the diagnosis of the patients they were caring for and Zarit Burden Interview and Maslach Burnout Inventory (p>0.05). Conclusion: When burden of the caregivers increase; their burnout level also increases. Longer caregiving periods and the presence of a chronic disease increase burnout levels too. Evaluation of the status of caregivers, and provision of phychosicial support will be appropriate in reducing the care burden and burnout perceived by healthcare professionals, and increasing quality of medical care services. Keywords: Palliative care, home care services, caregivers, burnout
Memet Taşkın Egici, Meral Kök Can, Dilek Toprak, Güzin Zeren Öztürk, Elif Serap Esen, Burcu Özen, Nurcan Sürekci. Burden and Burnout of Caregivers Whose Patients Treated at the Palliative Care Center. . 2019; 5(2): 123-131
Sorumlu Yazar: Memet Taşkın Egici, Türkiye |
(57 kere görüntülendi)
(3049 kere indirildi)
|
|